Photo: Veg a, Flickr.

Ouderenzorg in China: kansen voor het Nederlandse MKB

De Chinese ouderenzorg sector is snel groeiende, maar hoeveel kansen biedt het daadwerkelijk aan het Nederlandse MKB? In dit artikel zullen we kort de markt beschrijven en een aantal handvatten toereiken aan bedrijven die actief zijn in de ouderen- en rehabilitatiezorg en voet aan de grond willen krijgen in China.

Laten we eerst eens kijken naar de cijfers:

350 miljoen ouderen. In 2050 zal bijna 25% van de Chinese bevolking 60 jaar of ouder zijn; dit betekent een markt van ruim 350 miljoen ouderen – een nummer dat groter is dan de totale bevolking in de VS.

2.2 miljard USD importwaarde. De totale importwaarde van rehabilitatie en orthopedische producten in 2013 in China – een groei van 20% ten opzichte van 2011.

7800 ziekenhuizen met rehabilitatiefaciliteiten. In 2015 plant de overheid in totaal 7800 ziekenhuizen met rehabilitatiefaciliteiten te hebben voorzien. Een verdubbeling ten opzichte van 2012.

1.2 triljoen USD pensioenfonds. De overheid wil de totale pensioenfondswaarde verhogen van 140 miljard USD in 2010 tot 1.2 triljoen USD in 2030.

Zoals blijkt staat vergrijzing in China gelijk aan enorm marktpotentieel. Echter, de grote vraag is: wie gaat voor al deze ouderen zorgen? Weliswaar nemen kinderen in China van oudsher getrouw de zorg voor hun ouders op zich, wordt dat steeds lastiger vanwege urbanisatie en de 4-2-1 familiestructuur waarin een kind voor zowel zijn of haar eigen familie, ouders en grootouders zorg moet dragen. Daarnaast voelt men er steeds minder voor om met hun ouders en grootouders samen te wonen.

Het resultaat is dat er meer vraag is naar zorg in de publieke en private sector. Thuiszorg wordt benoemd als de grootste markt. Maar deze ontwikkelingen zetten ook veel druk op ouderenhuizen, waarvan er niet voldoende zijn in het middensegment van de markt, en professionele thuiszorg, een concept dat nog steeds relatief onbekend is China. Daarnaast telt het land ruim 83 miljoen invaliden, waarvan 80% niet zonder gespecialiseerde hulpmiddelen kan leven. Maar het vinden van effectieve behandelingsmethoden en hulpmiddelen in China is alles behalve makkelijk.

De overheid ziet de noodzaak in van de situatie en heeft daarom reeds een aantal stappen gemaakt om het land beter voor te bereiden op de vergrijzing van haar bevolking en de groeiende vraag naar rehabilitatiezorg. Bijvoorbeeld door middel van het openen van haar deuren voor buitenlandse investeerders, het verkorten van de registratietijd van medische producten, het aanbieden van aantrekkelijke land-lease voorwaarden en het verstrekken van subsidies. Ook zullen de pensioenen omhoog gaan en zullen vele kleine ziekenhuizen verbouwd worden tot rehabilitatiefaciliteiten.

De ontwikkelingen in de Chinese ouderenzorg bieden dus zowel kansen als uitdagingen aan het Nederlandse bedrijfsleven; kansen in de vorm van een grote en groeiende markt met een hoge vraag naar nieuwe kennis en producten, uitdagingen in de vorm van een onderontwikkelde markt met een relatief lage bestedingskracht en een gebrek aan menselijk kapitaal.

Ondanks alle uitdagingen laat de markt toch veel potentie zien. Om te beginnen is op dit moment de bestedingskracht nog relatief laag, maar dit betekent niet dat er geen aankopen worden gedaan. Kinderen dragen vaak een steentje bij en daarnaast stijgt de koopkracht van Chinese consumenten elk jaar sterk. Maar verkopen in de Chinese ouderenzorg en rehabilitatie markt is niet weg gelegd voor elk bedrijf; met name in de onderontwikkelde ouderenzorg sector is het van belang dat bedrijven China niet puur als een afzetmarkt beschouwen maar als een strategische stap om globaal competitiever te worden; het opzetten van lokale verkoop en distributie geeft bedrijven de kans om als first-mover in China hun naam op de kaart te zetten en hun naamsbekendheid in de APAC regio te vergroten. Het verschuiven van productie en/of assemblage naar China kan (globaal) kostenvoordelen opleveren en zorgen voor een sterkere concurrentiepositie in de Chinese en internationale markten.

Op basis van onze eigen inzichten en gesprekken met sector-experts en bedrijven in China kunnen we verder de volgende conclusies trekken:

Ouderen kunnen niet meer rekenen op hun kinderen voor zorg. De eerder benoemde 4-2-1 situatie in combinatie met urbanisatie en ‘verwestering’ heeft ervoor gezorgd dat de vraag naar thuiszorg en ouderenhuizen explosief is gestegen.

Er is een groeiende vraag naar hoogwaardige producten en services. De gemiddelde Chinees leeft steeds beter (en langer) en als gevolg is de vraag naar hoogwaardige rehabilitatieproducten en financiële diensten bv. verzekeringen gericht op ouderen sterk gegroeid. Op dit moment bezit het land ook nog niet de kennis om hoogwaardige en innovatieve producten te ontwikkelen en is het vooral afhankelijk van producten uit het buitenland. Nederlandse bedrijven die hoogwaardige producten kunnen aanbieden zullen daarom een markt in China vinden. Let wel, vaak is er nog wel een lokalisatieslag nodig om het product aantrekkelijk te maken voor de Chinese consument of bedrijf.

De ouderen- en rehabilitatiezorg sector staat nog in haar kinderschoenen. Veel van de marketing en promotieactiviteiten zullen daarom gefocust moeten worden op het informeren van de consument. Denk bijvoorbeeld aan het infomeren van mensen over het belang van professionele thuiszorgers, het introduceren van nieuwe rehabilitatiemiddelen en het ontwikkelen van ouderenhuizen met een Chinese invalshoek.

De markt is gefragmenteerd en onderontwikkeld. Er is voornamelijk vraag naar hoogwaardige producten, services en ouderenhuizen vanuit de kustregio’s – maar zo’n 74% van de ouderenhuizen bevindt zich in het binnenland. Verder is professionele thuiszorg een nieuw concept en genieten thuiszorgers in China over het algemeen een slechte reputatie. De grootste uitdaging in de zorg zal daarom liggen in het vinden van menselijk kapitaal en het ontwikkelen van opleidingen voor startende thuiszorgers.

Een mix tussen traditionele en moderne verkoopkanalen. De distributie en verkoopkanalen in China verschillen ietwat van wat wij in Nederland gewend zijn. Om te beginnen zijn de distributiekanalen relatief zwak en gefragmenteerd. Verder is E-commerce in China een belangrijk verkoopkanaal geworden, ook in de ouderensector, omdat het mensen toegang geeft tot producten die lokaal niet beschikbaar zijn. Zie ons rapport over ouderenzorg in China voor meer informatie over distributiekanalen in China.

Let op met cijfers. Hoeveel ouderenhuizen zijn er in China? Hoeveel geld investeert de overheid in de ouderensector? Dit zijn lastige vragen want officiële cijfers geven vaak geen reële kijk op de situatie. Op dit moment worden bijvoorbeeld enorme aantallen ouderenhuizen gebouwd– maar veel van deze ‘ouderenhuizen’ zullen uiteindelijk nooit in werking gesteld worden. De reden is simpel: investeerders maken gebruik van de aantrekkelijke voorwaarden die worden geboden bij de bouw van ouderenhuizen ten behoeve van land speculatie en verkopen vervolgens het land na een aantal jaar voor een hogere prijs. Ofwel, neem officiële cijfers met een korreltje zout en praat met lokale sector-experts om een beter beeld te krijgen van de daadwerkelijke situatie.

Wil je meer leren over verkopen in de Chinese ouderenzorg en rehabilitatie markt? Download dan ons gratis rapport hier. 

Duco van Breemen

Duco van Breemen

Duco is project & marketing manager at Launch Factory 88. He has lived in China since 2008 and has worked with both state-owned and private Chinese and foreign enterprises.
Duco van Breemen